Verspanen in Goede Banen: een uniek initiatief voor de verspanende industrie

Geplaatst op: 24 januari 2019

Met dezelfde mensen meer uit je fabriek halen. De verspanende industrie verandert. Afnemers hebben andere behoeften, bijvoorbeeld in de vorm van steeds kleinere series en complexere producten. Daardoor zijn geschoolde medewerkers vaak veel tijd kwijt aan acties die weinig waarde toevoegen. Capaciteit, kennis en competenties worden onvoldoende benut, met als gevolg dat veel bedrijven moeite hebben concurrerend te blijven. Er worden wel investeringen gedaan, maar vaak gebeurt dat op verkeerde gronden, waardoor het gehoopte rendement uitblijft. Om in deze situatie verandering te brengen, ontwikkelden STODT Toekomsttechniek en Vosteq samen het initiatief Verspanen in Goede Banen. “Ons ultieme doel is dat bedrijven in de verspanende industrie met dezelfde mensen meer rendement uit hun fabriek halen.”

STODT en Vosteq zijn allebei vanuit hun eigen diensten en specialismen actief in de maakindustrie. Waar STODT zich vooral richt op het ontwikkelen van competenties bij medewerkers, legt Vosteq de focus op het ontwikkelen van organisaties en processen. Met Verspanen in Goede Banen hebben de beide kennisbedrijven de handen ineen geslagen, aldus Willem Lenselink, directeur Projecten bij Vosteq. “STODT en Vosteq zijn er allebei om bedrijven in de verspanende industrie te helpen. Daarin zijn we geen concurrenten, integendeel: juist samen kunnen we het verschil kunnen maken.”

Vakmanschap beter benutten

Bij veel verspanende bedrijven voeren vaklieden allerlei handelingen uit die ze ook zouden kunnen overlaten aan bijvoorbeeld logistiek medewerkers. Meestal vergt dat niet meer dan een eenvoudige aanpassing van het proces. Tegelijkertijd komt de verantwoordelijkheid steeds lager in de organisatie te liggen, met als gevolg dat er van vaklieden nieuwe competenties worden gevraagd, bijvoorbeeld op het gebied van management en samenwerken. Jeroen Rouwhof, projectmanager namens STODT: “In de praktijk is gemiddeld zo’n 85 procent van het proces standaard en is er 15 procent ruimte voor écht vakmanschap. Met Verspanen in Goede Banen willen we ervoor zorgen dat de vakman beter wordt ingezet op dat vakmanschap. Zo worden verspanende bedrijven minder afhankelijk van die schaarse vaklieden en kunnen ze meer gebruik maken van medewerkers met andere vaardigheden.”

Vooral voor kleinere bedrijven

Door de voortschrijdende technologie is er in de maakindustrie steeds meer sprake van een soort mondiaal kostprijsniveau waarin de verschillen steeds kleiner worden. Lenselink: “In Nederland doen we vooral nog het werk waar meer kennis en geavanceerde apparatuur voor nodig zijn, waar meer toegevoegde waarde in zit. Maar om in de verspaning het hoofd boven water te houden, zul je op je machines ook uren moeten maken als het licht uit is. Met name de wat kleinere verspanende bedrijven hebben daar vaak moeite mee. Verspanen in Goede Banen richt zich dan ook vooral op deze categorie bedrijven, waar de afstand tussen de fabriek en nieuwe ontwikkelingen als Industrie 4.0 en Smart Industry steeds groter wordt.” Rouwhof vult aan: “Wij benaderen de materie heel praktisch, vanuit de techniek. En we laten bedrijven merken dat wij snappen dat er morgen ook weer geproduceerd moet worden.”

Oog voor competenties, processen én organisatie

Volgens Rouwhof wordt het ‘echte’ MKB in de verspanende industrie – bedrijven tot 100 medewerkers – onvoldoende bereikt door initiatieven die er op dit gebied al zijn. “Bovendien zijn die bestaande initiatieven vaak niet genoeg gevoed vanuit de praktijk maar vooral vanuit de theorie.” In oriënterende gesprekken tussen STODT en Vosteq kwam al snel naar voren waar de schoen wringt bij de doelgroep. “Als je een organisatie echt wilt veranderen, kan het niet zo zijn dat iedereen maar blijft doen wat hij deed. Je moet aan competenties werken. Maar daar heb je weer weinig aan als je niet ook gaat kijken naar de organisatie en de processen. Het hoeft niet allemaal tegelijk, dat ligt voor elk bedrijf anders. Maar als je echt stappen wilt maken, kan het een niet zonder het ander. Onze belofte is dat het huidige tekort aan vakmanschap op termijn geen belemmering meer zal zijn.”

Intakescan en workshop

Verspanen in Goede Banen doet in grote lijnen twee dingen: via benchmarking in kaart brengen waar een bedrijf nu staat en bepalen welke stappen nodig zijn om in de ‘nieuwe industrie’ concurrerend te blijven. Met het oog hierop worden workshops georganiseerd, waarvoor verspanende bedrijven zich kunnen aanmelden. Voorafgaand aan zo’n workshop vult elk bedrijf eerst een digitale vragenlijst in, bij wijze van Intakescan. Tijdens de workshop worden de resultaten van de Intakescan gepresenteerd. Hoe staat het met de competenties, middelen, organisatie, productiviteit en digitalisering? Op welke punten is verbetering gewenst en hoe verhoudt bedrijf X zich tot bedrijf Y? Na afloop van een workshop worden individuele afspraken gemaakt met de deelnemende bedrijven om een specifieke aanpak te bespreken.

Twee concrete instrumenten

Als onderdeel van de specifieke aanpak per bedrijf biedt Verspanen in Goede Banen op dit moment twee concrete instrumenten. De eerste is de Lean & Green-check van het Euregionale Netwerk GEP. Deze onafhankelijke check resulteert in een rapport met aanbevelingen. Vervolgens kan desgewenst een implementatieproject worden ingezet waarin de aanbevelingen in de praktijk worden gebracht. De kosten van de check (4.000 euro) worden voor de helft vergoed vanuit Netwerk GEP. Ook bij een eventuele implementatie neemt Netwerk GEP de helft van de kosten voor zijn rekening. Het tweede instrument dat kan worden ingezet, is een training waarbij verspanende vaklieden met een GoPro-hoofdcamera zelf opnamen maken van hun eigen werkplek. Aan de hand van deze beelden leren zij analyses te maken van hun eigen proces en zelf tot voorstellen voor verbeterslagen te komen. Naast de beide genoemde instrumenten kan in het kader van Verspanen in Goede Banen uiteraard worden geput uit het bestaande trainings- en dienstenaanbod van STODT en Vosteq.

Impact

De eerste Verspanen in Goede Banen-workshop vond plaats op 14 november 2018 en leverde een eerste waardevolle benchmark op, aldus Willem Lenselink. “De deelnemers waren enthousiast en de eerste individuele gesprekken worden nu gevoerd. De komende tijd gaan we meer workshops organiseren, waarbij we onze unieke benchmark verder zullen uitbreiden. We gaan ook proberen alle bedrijven die deelnemen aan de workshops te verenigen in een netwerk voor de verspanende industrie, waarin ze kennis en inzichten kunnen uitwisselen. Hoe meer bedrijven een bijdrage leveren aan ons initiatief, des te groter de impact.”

AANMELDEN